fot. Ansgar Sommer
Braunes Haarschaf (Owca Brązowowłosa) zalicza się do ras mięsnych tzw. "szerstnych", nie wymagających strzyżenia. Jej oznaczenie kodowe w Europie oraz w Polsce to: BHS
Pierwotnie rasa BHS opracowana została jako przedstawiciel tzw. rasy "Owcy Lądowej" (ang. "Landrace"), lecz obecne jej rozmiary wykraczają poza ramy określone dla Owcy Lądowej i należy mówić o rasie pośredniej pomiędzy dużą a średnią ze wskazaniem i trendem w kierunku przedstawiciela rasy dużej.
Owce rasy Braunes Haarschaf z całą pewnością zasługują na miano "Owcy Domowej". Są nadzwyczaj bardzo przyjacielskie wobec swoich gospodarzy i łatwo wchodzą z nimi w bliskie relacje.
Bardzo szybko uczą się schematów zachowań i stają się niezwykle towarzyskie jeżeli tylko opiekun poświęci im trochę uwagi... niektóre osobniki same wychodzą z inicjatywą.
Potrafią również sprytnie wykorzystać swoją inteligencję w celu dotarcia do ulubionych przysmaków zaskakując swoim konsekwentnym działaniem.
O Braunes Haarschaf można mówić śmiało, iż stanowią ozdobę zagrody, parku czy ogrodu. Ich zróżnicowana kolorystyka sprawia, iż w ich otoczeniu nie można mówić o monotoni.
Owce Braunes Haarschaf są owcami pozbawionymi rogów. Mają duży potencjał jeżeli chodzi o modelowanie ich docelowej wielkości i zaliczają się do owiec średnich oraz dużych.
W szczególności ich atrakcyjność uwypukla się w wariancie pośrednim pomiędzy owcą dużą a średnią, który to jest również najbardziej optymalnym z ekonomicznego punktu widzenia (polski system dopłat i skupu nie premiuje ras dużych). W połączeniu z brakiem rogów i posiadanymi cechami towarzyskimi, owce BHS są bardzo przyjazne wobec dzieci i stają się dla dzieci dużą atrakcją, obszarem do integracji z przyrodą, integracji sensorycznej, urozmaiceniem zagrody agroturystycznej itd.
Młode jagnięta przychodzą na świat praktycznie przez cały rok (rasa a-sezonowa) przynosząc radość gospodarzom nieomal o każdej porze roku.
Rasa Braunes Haarschaf cechuje się smukłą budową i wąską głową co eliminuje problemy z wykotami. Owce są bardzo zwinne i z dużą łatwością potrafią odzyskać oraz utrzymać tereny zielone.
Skutecznie niszczą przy tym siedliska kleszczy (jak również komarów) redukując sukcesuywnie do zera populację tych pajęczaków na terenie objętym wypasem.
Wspominana zdolność do zmiany okrywy przekłada się również na higienę a w konsekwencji na znaczącą redukcję problemu much i brak konieczności przycinania (tzw. kopiowania jako środka zaradczego) ogonów, co uznane zostało w Polsce za formę okaleczania zwierząt również w odniesieniu do owiec.
Owce Braunes Haarschaf są owcami bardzo odpornymi, jedymi z najodporniejszych w naszej strefie klimatycznej. Z całą pewnością są najodporniejsze w gronie ras szerstnych i jest to jedna z ich cech rozpoznawczych.
Dzięki rzeczonej odporności naturalnej i przygotowaniu termicznemu (solidna wełna stanowiąca okrywę zimową) do naszej strefy klimatycznej nie wymagają dodatkowych szczepień (zakładając nawet bardzo uproszczoną owczarnię) na wybrane typy bakterii, oczywiście jeżeli nie wystawi się ich zdrowia fizycznego lub psychicznego na inne ciężkie próby. Trudno dziś powiedzieć kto wymyślił określenie "szepień na beztlenowce": weterynarze czy hodowcy, natomiast za tym hasłem tak naprawdę kryje się zapalenie płuc z następstwami wynikające z wychłodzenia organizmu owcy (dotyczy przede wszystkim najmłodszych osobników) w naszym klimacie. Owiec Braunes Haarschaf problem ten zupełnie nie dotyczy.
Stąd stanowią najlepszy wybór dla hodowców początkujących, gdyż dzięki bardzo dużej odporności wybaczają błędy "młodego hodowcy".
Nie wymagają szczególnie skomplikowanego siedliska, w naszym klimacie większość zimy wolą spędzić na zewnętrz (w obszarach nizinnych) dzięki bardzo rozbudowanej okrywie zimowej. Również wykoty często mają miejsce właśnie na zewnątrz a matki potrafią sprawnie oczyścić młode jagnięta, które rodzą się z okrywą przejściową. W przypadku większości ras szerstnych zimowe czy wczesnowiosenne wykoty na zewnątrz zakończyłyby się z wysokim prawdopodonieństwem śmiercią jagnięcia.
Owce te są zdolne do pokonywania sporych dystansów w poszukiwaniu pożywienia, nie tracąc przy tym nadto energii i są bardzo dobrym wyborem na tereny o niskiej i średniej jakości gleby.
Zdjęcie ze zbiorów Pani Laury Schoenberg
Samce osiągają wagę: 85-110 kg (chociaż mamy obecnie w Polsce samca 120kg)
Samice osiągają wagę: 60-80 kg
Ilość jagniąt w wykocie: 1-4, typowo 2 (przy bardzo mało energetycznej paszy: 1)
Barwa: od kremowej do ciemnobrązowej
Na zdjęciu (zdjęcie ze strony związku Nolana Netzwerk) champion Marcus, obecnie w Polsce.
Lista celów hodowlanych owcy Braunes Haarschaf (Owca Brązowowłosa) jest stosunkowo długa i naprawdę nie jest łatwo zamknąć te wszystkie oczekiwania czy cele w jednej rasie.
Nadrzędnym celem stawianym przed Braunes Haarschaf jest maksymalna odporność zapewniająca owcom komfort w warunkach zróżnicowanego klimatu zarówno wobec opadów deszczu latem (okrywa letnia zapewnia świetny odpływ wody) jak i śniegu i niskiej temperatury zimą. Osiągnięta odporność przewyższa zdecydowanie odporność osiąganą przez inne rasy szerstne stawiając owce Braunes Haarschaf pod względem odporności na przeciwnym biegunie względem uchodzących za bardzo wrażliwe owiec rasy Dorper (prowadzimy prace również w obszarze tej rasy).
Ponadto Braunes Haarschaf są owcami tzw. lądowymi czyli dedykowanymi utrzymaniu zieleni. Dzięki swojej sprawności fizycznej, pracowitości oraz przebiegłości świetnie sprawdzają się w utrzymaniu terenów zielonych czy też wydzieraniu naturze nieużytków, które uległy zatraceniu wskutek przeistoczenia się w busz.
Owce Braunes Haarschaf zadowalają się paszą niskiej jakości stąd dedykowane są również obszarom o niskiej jakości gleby, w tym obszrom podmiejskim, gdzie najczęściej gospodarze/właściciele wykonują pracę na pełnym etacie i nie prowadzą już upraw typowo rolnych. Owce te nie wymagają szczególnego dozoru ani szczególnie skomplikowanego siedliska, wystarcza stosunkowo prosta owczarnia.
Owce Braunes Haarschaf są dedykowane dla małych i średnich gospodarstw (a tych jest najwięcej) za względu na niekwestionowaną łatwość hodowli. Rzeczona łatwość sprawia, iż owce te stanowią bardzo dobry wybór dla hodowców początkujących, nie posiadających żadnego doświadczenia.
Braunes Haarschaf świetnie również wpisują się w popularne ostatnio programy UE, tj. "Od farmy do stołu" oraz program obowiązku odpoczynku częsci uprawianej gleby w formie "ugorów". Ugory te Braunes Haarschaf świetnie zagospodarują równomiernie przy okazji nawożąc.
Powyższe cechy uzupełnia wysokoa plenność oraz bardzo wysoka przeżywalność młodych osobników.
Rekomendowana cena młodej samicy Braunes Haarschaf w Polsce: od 800PLN.
Rekomendowana cena młodego samca Braunes Haarschaf w Polsce: od 900PLN.
W ujęciu ogólnym:
obecny stan wiedzy na temat mięsa owiec pozwala stwierdzić, iż jest ono jednym z najzdrowszych sopośród spożywanych przez człowieka naturalnych pokarmów zwierzęcych.
Przede wszytskim mięso owiec jest nadzwyczaj bogate w bardzo wartościowe dla człowieka w tzw. kwasy orotowe. Kwasy te w tak dużej ilości jaka występuje w mięsie i organiźmie owiec sprawiają, iż owce jako jedne z nielicznych zwierząt nie chorują na raka. Stąd też jagnięcina czy młoda baranina stanowi jeden z najczęstszych składników diety antyrakowej zalecanej u ludzi.
Drugą mało znaną zaletą mięsa jagnięcego i baraniego jest fakt, iż mięso owiec cechuje się bardzo dużą zawartością (bodaj największą pośród lądowych zwierząt hodowlanych) zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które kojarzymy jedynie z rybami, a które to mają tak cenne właświwości dla utrzymania niskiego poziomu cholesterolu oraz niskiej kaloryczności przyrządzonych potraw. Przy obecnym koszcie ryb oraz rosnących problemach związanych z zanieczyszczeniem mięsa ryb różnymi związkami szkodliwymi dla człowieka warto sięgnąć po jagnięcinę w celu uzupełnienia diety właśnie o wspomniane wilonienasycone kwasy tłuszczowe, zastępując nimi mniej przyjazne kwasy tłuszczowe nasycone bardziej obficie występujące w innych rodzajach mięs.
Innym argumentem przemaiwającym za spożywaniem mięsa jagnięcego i z młodych owiec jest duża zawartość kwasu linolowego cechującego się silnymi właściwościami przeciwutleniającymi oraz zdolnością do zwalczania tzw. "wolnych zarodników".
Koncentrując się na rasie Braunes Haarschaf.
Zapaść na rynku wełny, która wystąpiła w latach 80-tych doprowadziła do bardzo gwałtownej redukcji pogłowia owiec w Polsce. Na przestrzeni kilku lat wybitych zostało kilka milionów dorosłych osobników. Ówczesna władza zadecydowała o wykorzytaniu tej sytuacji w celu zniwelowania deficytu mięsa i braków w zaopatrzeniu sklepów mięsnych w kraju. Konsekwencje tego działania towarzyszą nam do dziś, tzn. przeciętny Polak pamiętający tamte czasy wspomina baraninę (w procesie redukcji stad wykorzystano przede wszystkim starsze osobniki) jako mięso o ostrym i mało przekonywującym smaku przesyconym ("przepoconym") głównie tłuszczem pokrywającym owczą wełnę, tj. lanoliną.
Rzeczywisty smak mięsa owiec Braunes Haarschaf leży zupełnie na przeciwstawnym biegunie tego wspomnienia.
Mięso owiec Braunes Haarschaf jest bardzo delikatne w swoim smaku, w którym praktycznie niewyczuwalną jest nuta powiązana z lanoliną (modeluje i narzuca smak mięsa owiec noszących wełnę przez cały rok), natomiast wyczuwa się delikatny posmak dziczyzny. Wspomniany delikatny smak sprawia, iż wielu konsumentów poddaje pod wątpliwość, czy faktycznie konsumują jagnięcinę czy może jednak np. mięso sarny lub innego zwierzęcia. Prowadzi to czasem do potrzeby obszrnych wyjaśnień zwłaszcza wobec osób pamiętających smak lat 80-tych lub smak kebaba, który często wytwarzany jest z fragmentów mięsa delikatnie mówiąc "niskiej jakości".
Ze względu na delikatny smak w krajach Ameryki Środkowej ukształtował się już oddzielny rynek konsumencki obejmujący jedynie mięso ras owiec szerstnych do których zalicza się Braunes Haarschaf. W Polsce również widać już piersze oznaki większej świadomości u konsumentów. Konsumenci którzy raz spóbują mięsa ras szerstnych w zasadzie poszukują już tylko mięsa tych ras. W krajach zachodniej Europy mięso owiec Braunes Haarschaf zaczęło zastępować świeżą dziczyznę na popularnych spotkaniach grillowych, zwłaszcza w okresach ochronnych właściwych dla zwierząt dzikich.
Z pewnością odmienny i delikatny smak mięsa Braunes Haarschaf stanowi dla restauratorów i gospodarzy pole do wyróżnienia swojej propozycji kulinarnej.
Braunes Haarschaf w związku z efektem zrzucania wełny na wiosnę zachowują w swoim mięsie bardzo dużo minerałów i mikroelementów, które w przypadku typowych owiec zużywane są na potrzeby odtwarzania po strzyżeniu i utrzymania bujnej okrywy z wełny.
Optymalna waga żywca do uboju dla owiec Braunes Haarschaf wynosi: 35-50kg
Rekomendowana cena mięsa owiec Braunes Haarschaf:
od 20PLN za kilogram przed ubojem,
od 40PLN za kilogram w przypadku tuszy/półtuszy.
© Wszystkie prawa zastrzeżone
